Istanbul maart 2002

ISTANBUL EEN MEERDAAGSE REIS WAARD

Velen die een vakantie in Istanbul boeken doen dat om er in de eerste plaats een ontmoeting te hebben met het verleden. Dat is onder meer de geschiedenis van het oude Byzanthium, het latere Constantinopel en nu Istanbul. De oude naam Constantinopel is ontleent aan de Romeinse keizer Constantijn. In 1453 werd Constantinopel ingenomen door Mehmet de Veroveraar, daarna werd de stad omgedoopt tot Istanbul. Mehmet de Veroveraar was toen éénentwintig jaar.

De reis naar het verleden, te bezichtigen in de nu nog aanwezige monumenten begon in de dertiende eeuw. Twee van de grootste Arabische beschavingen uit de geschiedenis waren verdwenen, de ene met de hoofdstad Cordoba, de andere met de hoofdstad Bagdad. Eén van de nieuwe rijken was het Osmaanse rijk dat tot in de negentiende en twintigste eeuw een groot deel van de wereld beheerste. Een bepalend kenmerk van de Osmanen was het Topkapi-paleis. De residentie van de Osmaanse heersers.

TOPKAPI PALEIS

Gelegen in Istanbul vormde het Topkapi paleis het hoofd en het hart van deze heersers. Mehmet II, sultan van 1451 tot 1481, koos de mooiste plek voor het paleis, daar waar de Gouden Hoorn de Bosporus ontmoet. Het paleis had een oppervlakte van 120.000 vierkante meter en zag uit over drie zeeën. Een groot deel van het paleis is later bijgebouwd in de zestiende en zeventiende eeuw. Deze latere bouw stond hoofdzakelijk onder leiding van de Osmaanse architect Sinan. We kunnen deze bouwheer vergelijken met de Italiaanse beeldhouwer Michel Angelo. Het Topkapi paleis was de woonplaats van de sultan en zijn familie en lag in het centrum van het rijk. Met zijn pracht en praal, zijn omvang en de vele gebouwen was het een toonbeeld van macht en glorie. Het is niet het ontwerp van één bouwer, door de eeuwen heen hebben sultans steeds weer delen bijgebouwd. Ieder deel is een afzonderlijk monument, een apart kunstwerk. Dat geldt ook voor de geschenken die in de loop der eeuwen werden verzameld, gestuurd door buitenlandse heersers en dat alles is nu te bezichtigen.

AYA SOPHIA

Bij de wisseling van naam in het tegenwoordige Istanbul ontstond er ook de wisseling van macht van christenen door moslims en veranderden kerken in moskeeën. Een groot voorbeeld hiervan is de Aya Sophia. Het is een van de bekendste kerken van het christendom, een wonder van architectuur gebouwd door Justianus. Ze maakt een verrassende indruk door haar omvang, maar ook door de massieve centrale koepel dat een mirakel lijkt. God zelf lijkt hem in de lucht vast te houden. Dit gebouw stamt uit de zesde eeuw en is een van de wereldwonderen. Moslims voegden buiten de minaretten aan de kerk toe en binnen wat kalligrafie, maar verder veranderden ze weinig.

SULEYMAN MOSKEE

Om de Aya Sophia in hoogte te overtreffen bouwde architect Sinan de Suleymaniye moskee. In deze moskee werden vol trots de macht en luister van de Osmanen met de glorie en grootsheid van de islam gecombineerd. Zij werd gebouwd op een der heuvels van Istanbul met uitzicht over de Gouden Hoorn. Het werd gebouwd tussen 1550 en 1557 door de rijke en machtige sultan Suleyman I. Hij leefde van 1520 tot 1566.

SULTAN AHMET MOSKEE

Sultan Ahmet I regeerde van 1603 tot 1617 en hij liet deze moskee bouwen. Het is een architectonisch hoogstandje met zes minaretten. Het interieur van de Blauwe Moskee is van eenzelfde klassiek Ottomaans ontwerp. Schitterende mozaïeken koepels en mooie raampartijen met glas in lood sieren het geheel. Hij werd gebouwd duizend jaar later dan de Aya Sofia en ook hier wilde men de schoonheid van de christelijke kerk overtreffen.

Om echter de stad een beetje te leren kennen moet men langer blijven. We zouden u dan ook raden uw verblijf direct zo te boeken dat er enkele dagen overblijven om ook de mensen in de stad te leren kennen. En daarvoor gaan we op reis binnen deze gigantische stad. Uiteraard kan men in zo‘n kort tijdsbestek niet de hele stad met zijn bevolking leren kennen. Zelf komen we hier nu al vele jaren en steeds opnieuw zien we verbazend nieuwe dingen.

WINKELEN IN BAKIRKOY

Naast de hierboven beschreven monumenten willen we u ook meenemen om te winkelen. Allereerst brengen we dan een bezoek aan de wijk Bakirkoy. Vanaf elke plaats waar uw hotel ligt kan men deze plaats makkelijk bezoeken. Logeert men in een der hotels dicht bij de monumenten als de Blauwe Moskee of Sultanamed, dan kunt u het beste gebruik maken van de tram die deze wijk doorsnijdt. U gaat dan richting Sirkeci. U gaat zich al direct aan het leven in deze stad aanpassen door u in deze drukke tram te begeven. Een toegangspenning is bij elke halte te koop in de vierkante kiosken die er staan.

De wijk Sirkeci ligt tegen de haveningang van de Gouden Hoorn. Net voor het einde van de tramlijn stapt u echter uit. U staat dan voor het station, de verbinding met de trein richting vele gedeeltes van de Istanbul. Het openbaar vervoer hier is niet duur. Ook hier haalt u bij de ingang van het station een penning dat u toegang geeft tot het eigenlijke perron. Op een klok is te zien hoe laat de trein vertrekt en op welk perron. U hoeft niet bang te zijn dat u de trein mist want ze gaan geregeld om het halve uur, in de spits om het kwartier. U kunt dus rustig een zitplaatsje uitzoeken voor het raam.

Vanuit uw stoel kunt u gelijk een indruk opdoen hoe het leven er achter de walmuur uitziet. Een heel ander gezicht dan langs de Zee van Marmara wat u kreeg toen u vanuit het vliegtuig naar uw hotel werd gebracht. Langs drukbevolkte wijken ziet u hier hoe men er leeft en . . . wanneer u goed kijkt kunt u ook nog indrukken opdoen van hoe het er vroeger was. Toen namelijk reed langs dezelfde lijn de Oriënt Express Istanbul binnen om te eindigen in hetzelfde station. U ziet langs de muur nog restanten van vroegere behuizing, huizen met hout bekleed. Sommige keurig gerestaureerd en bewoond, andere vervallen en waarschijnlijk in gebruik als pakhuis.

Vroeger stonden langs deze spoorlijn statige herenhuizen waarvan u nog enkele indrukken kunt opdoen. U moet dan uw oog richten op een statig herenhuis van hout, waarvan er in vroeger tijden langs de hele lijn stonden. Er zijn er die gerestaureerd zijn, andere zijn vervallen. Ook van de volkse wijken die er nu staan, krijgt u een indruk. Daarnaast en blik op de ruime wegen langs de Zee van Marmara. Wegen die de hele dag een drukte van verkeer geven. Langs deze wegen ook de parken en uitspanningen waarin de bevolking op zondag flaneert en piknikt, vist of vermakelijkheden bezoekt. Hier moet u zich eens begeven als u in ieder geval op een zonnige zondag hier bent.

We vervolgen onze rit naar Bakirkoy en kijken op de visveiling in Kumkapi. Houdt u van vis eten, dan moet u hier beslist eens uitstappen. In deze wijk staan de vele visrestaurants

Hippodrome

De Landmuur

Auqaduct van Valens

Galatatoren